De vesting is overhangend aan een oude arm van de rivier de Loire gebouwd en gaf mede door zijn achthoekige bouwvorm met een omtrek van 150 mtr en zes afwisselend ronde en vierkante torens de mogelijkheid tot een perfect toezicht op het dal van de Loire en op de baronie.
In de XII eeuw, is zij reeds voldoende belangrijk en sterk om serieus weerstand te kunnen bieden tegen de legers van Louis VI (Lodewijk de Grote), ook gezien een brutale opstand van de rovende landheer van Saint-Brisson.
De Abt Suger schrijft hierover in 1137, nadat het Landsheerlijke Verblijf in brand gestoken is, dat Lodewijk de Grote verplicht zal worden deze gemene streek te bestraffen om zo de overgave van de schurk te forceren.
Het Landsheerlijk Verblijf bevond zich ten zuiden van het kasteel, binnen de verdedigingsmuren.
De Gotische kelders van de XIIIe eeuw die zijn blijven staan getuigen daarvan.
In 1987, waren nog maar weinig inwoners van Saint-Brisson doorgedrongen tot het park of uitgenodigd in het kasteel.
Velen moesten genoegen nemen met het opvangen van een glimp van de architectuur tussen de hoge bomen door. Door het gemeentelijk erfdeel werd tenslotte hun droom om het kasteel te kunnen bezoeken, werkelijkheid.
Onder verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur werd er een vereniging opgericht door de meest geïnteresseerden: “ De vrienden van het Kasteel van Saint-Brisson”.
Zij zette zich vol overgave aan de schoonmaak en de restauratie van ruimten die in mei 1988 zouden worden geopend.
Twee jaar later zijn nog eens vier zalen gerenoveerd.
Tien jaar na de erfenis van de gemeente zijn er twaalf zalen, die de sfeer teruggeven aan het kasteel waarvan de eenvoud en de echtheid borg staan voor zijn ziel.
Heden ten dage maken veertien gemeubileerde kamers het mogelijk om het leven op het kasteel te herontdekken, van keuken tot aan de zolder. Door via de eetkamer naar de salon te lopen en de kamer van de markiezin en alle andere kamers wordt de geschiedenis verteld van het kasteel en de families die hier hebben geleefd.
Bouwkundige ontwikkeling van het kasteel
Het kasteel van Saint-Brisson heeft verschillende tijdperken doorlopen en zijn huidige architectuur vertelt hiervan.
Zo tekenen de voorgevels aan de binnenplaats zich in drie delen af en laten drie tijdperken zien.
Links: de originele muren, gevuld met aarde (XIIde – XIIIde eeuw), waar alleen de westelijke vierkante toren van kamers is voorzien.
Het middelste deel, waarin zich de woningen bevinden, dateert uit het eind van XVIde eeuw en heeft lage, brede ramen, welke een schitterende uitzichten beloven op de Loire.
Het rechter deel met de arcaden en kruisventers, het paviljoen en de ronde omloop, werd in de XIXde eeuw aangepast.
Het middelste deel van het kasteel Saint-Brisson, wat feodale kenmerk bezat, is heden ten dage niet meer zichtbaar, aangezien zij in 1973 in opdracht van de overheid is afgebroken. Het bestond uit de vierkante toreningang, die de ingang van het kasteel aangaf, de hoge muren en kantelen, de zuidelijke ronde toren, het scheidingsmuurtje en een kapel in de kleine oostelijke toren.
Laatstgenoemde toren zal echter in zijn geheel in 1819 herbouwd worden door Nicolaas Maximiliaan Séguier, perfect onder Louis XVIII en zoon van Sidoine Séguier. Hij was een telg van een zeer belangrijke familie, die het kasteel bewoond heeft van 1557 tot 1902.
De families
De oorsprong van het dorp
Het dorp Saint-Brisson leent zijn naam aan Brice, Bisschop van Tours, die in het jaar 397 op doortocht in Brisson (Brice) was en een vurige verering opvatte voor deze plaats.
De kerk, die na zijn dood voor hem is opgericht, vormt de oorsprong van het stadje. Waar het vroeger beschut werd door wallen, zijn nu in de wijk rond het kasteel nog talrijke oude huizen te zien, die wij op weg naar het kasteel kunnen ontdekken.
Het park heeft zijn oorspronkelijke landelijke karakter behouden en is nog in originele staat. Het schaduwrijke kromme pad leidt ons naar de stenen brug. Een bankje nodigt uit tot een moment van rust. Hier ligt het kasteel vóór ons, badend in de zon, met aan onze voeten een slotgracht van 25 meter breed. Beneden bij de slotmuur zijn nog bijzondere houten constructies te zien.
